Phân luồng hải quan là gì?

Khi làm thủ tục khai báo hải quan điện tử, các số liệu và chứng từ được nhập vào phần mềm khai báo hải quan điện tử ECUS. Sau đó, được truyền đến cơ quan hải quan tiếp nhận và xử lý số liệu để phân luồng thông qua hệ thống tự động điện tử.

Vậy phân luồng hải quan ( Xanh/Vàng/Đỏ)  là gì?

Việc phân luồng hàng hóa (hàng xuất, hàng nhập) trong Hải quan, gọi tắt là phân luồng Hải quan, được cho là một công cụ, thủ tục và hình thức hữu hiệu giúp cơ quan Hải Quan thực hiện việc giám sát, kiểm tra và quản lý hàng hóa ra và vào lãnh thổ Việt Nam.

Hiện nay, Hải quan Việt Nam sẽ phân loại hàng hóa thành 3 luồng: Luồng xanh, vàng và đỏ. Mỗi luồng hàng được phân loại nói lên mức độ đánh giá của cơ quan Hải quan đối với hàng hóa trong quá trình quản lý rủi ro.

Theo đó:

Mức (1)-Luồng xanh: Miễn kiểm tra chi tiết hồ sơ, miễn kiểm tra thực tế hàng hóa;

Mức (2)-Luồng vàng: Kiểm tra chi tiết hồ sơ, miễn kiểm tra thực tế hàng hóa;

Mức (3)-luồng đỏ: Kiểm tra chi tiết hồ sơ và kiểm tra thực tế hàng hóa.

Những hàng hóa tuân thủ đúng các quy định của cơ quan Hải quan sẽ được thông quan nhanh chóng ở các chặn màu Xanh (Luồng xanh) và chặn màu Vàng (Luồng Vàng), hàng hóa có nhiều dấu hiệu vi phạm sẽ bị chặn lại ở luồng đỏ với các hàng rào kiểm định và thủ tục thông quan khắc khe.

Mức độ kiểm tra và cảnh giác của cơ quan kiểm soát sẽ tăng dần từ xanh, vàng và cuối cùng là luồng có mức độ kiểm soát cao nhất: luồng đỏ. Ở luồng đỏ, nó cho thấy một số vấn đề không rõ ràng về nguồn hàng. Đã làm gia tăng sự quan ngại của cơ quan Hải quan đối với tính tuân thủ Pháp luật của đơn vị kinh doanh. Từ đó, việc thông quan hàng hóa cũng sẽ được giám định nghiêm ngặt hơn thông qua một số quá trình kiểm tra theo luật định.

1. Hàng hóa Luồng Xanh

Trong trường hợp này doanh nghiệp đã cung cấp đầy đủ những chứng từ cho cơ quản hải quan, thực hiện tốt các quy định pháp luật của nhà nước. Doanh nghiệp được miễn kiểm tra chi tiết chứng từ và miễn kiểm chi tiết hàng hoá của doanh nghiệp. Thông thường thì các hàng xuất đi đều đặn vào luồng xanh khá nhiều.

Hàng hóa xuất/nhập khẩu được chấp nhận thông quan từ nguồn thông tin khai hải quan điện tử. Được miễn kiểm tra chi tiết hồ sơ và miễn kiểm tra thực tế, đồng thời đi thẳng đến bước 4-Thu lệ phí và đóng dấu, sau đó được thông quan, đưa hàng về kho.

2. Hàng hóa Luồng Vàng

Nếu hệ thống xử lý dữ liệu hải quan điện tử cho ra kết quả phân luồng vàng, hàng hóa phải được kiểm tra chi tiết hồ sơ (Chứng từ giấy), nhưng miễn kiểm tra chi tiết hàng hóa. Sau khi việc kiểm tra được tiến hành tại bước 2, nếu không phát hiện thêm bất kỳ vi phạm nào, quá trình thông quan sẽ chuyển tới bước 4, tương tư như luồng xanh.

3. Hàng hóa Luồng Đỏ

Trường hợp Lệnh quyết định hình thức cho kết quả phân luồng là đỏ, cơ quan hải quan tiến hành kiểm tra chi tiết hồ sơ đồng thời kiểm tra chi tiết hàng hóa. Có 3 mức độ kiểm tra thực tế (Theo Thông tư 112/2005/TT-BTC):

a. Kiểm tra toàn bộ lô hàng
b. Kiểm tra thực tế 10% lô hàng, nếu không phát hiện vi phạm thì kết thúc kiểm tra, nếu phát hiện vi phạm thì tiếp tục kiểm tra cho tới khi kết luận được mức độ vi phạm.

c. Kiểm tra thực tế 5% lô hàng, nếu không phát hiện vi phạm thì kết thúc kiểm tra, nếu phát hiện vi phạm thì tiếp tục kiểm tra cho tới khi kết luận được mức độ vi phạm.

Một số trường hợp, chẳng hạn như sau khi máy tính xác định được hình thức, mức độ kiểm tra, nhưng cán bộ/nhân viên hải quan xét thấy việc xác định của máy tính là chưa chính xác (Do thông tin về các quy định, chính sách hàng hóa tại thời điểm làm thủ tục chưa được cập nhật đầy đủ), cán bộ công chức hải quan sẽ đề xuất Lệnh hình thức và mức độ kiểm tra khác phù hợp hơn, việc phân luồng sẽ được ghi nhận lại (Có ghi rõ lý do điều chỉnh), sau đó chuyển cho lãnh đạo Chi cục Hải quan xem xét và quyết định.

Việc phân luồng xanh - vàng - đỏ giúp Hải quan Việt Nam thực hiện tốt quá trình quản lý pháp luật về thu tục hải quan đối với hàng hóa XNK. Đồng thời phát hiện kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật trong sản xuất kinh doanh hàng hóa, chặn đứng các nguồn hàng không rõ nguồn gốc, hàng kém chất lượng, … Chính sách quản lý này cũng giúp các doanh nghiệp nâng cao ý thức, trách nhiệm trong sản xuất kinh doanh, hoàn thiện tốt nghiệp vụ kinh doanh xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp, cũng là quá trình giúp Hải quan Việt Nam tự hoàn thiện hệ thống quản trị, quản lý cho chính mình trong sự nghiệp hiện đại hóa và đi lên.

Nguồn tin: Hải quan Việt Nam